Spośród wszystkich zbóż ozimych pszenica ma najbardziej elastyczny termin siewu. Dlatego z powodzeniem może być wysiewana po przedplonach późno schodzących z pola, czyli po buraku cukrowym oraz kukurydzy na ziarno. Jeżeli siew będzie wykonywany po upływie powyżej 5 dni od optymalnego terminu siewu, dla danego regionu, to warto wybrać odmianę rekomendowaną do późnego siewu.
Co warto wiedzieć?
W ciągu ostatnich kilku lat zimy nie były mroźne, więc rośliny nie były narażone na wymarznięcie. Można nawet stwierdzić, że nie było typowego spoczynku zimowego, a była to tzw. pełzająca wegetacja. W takich warunkach rośliny pszenicy ozimej niezależnie do jej fazy rozwojowej nie były narażone na wymarznięcie. Przebieg pogody jest jednak nieprzewidywalny i zawsze istnieje ryzyko wystąpienia mroźnych zim.
Dlatego też decydując się na późny siew pszenicy, warto pamiętać o tym, że najbardziej narażone na wymarznięcie są rośliny w fazie 3-4 liści (BBCH 13-14). W tym okresie przestają one korzystać z materiału zapasowego zgromadzonego w ziarniaku i przechodzą na pełne samodzielne pobieranie składników pokarmowych z gleby. W związku z tym lepiej, żeby zboża wchodziły w okres zimowy w niższej fazie rozwojowej 1-2 liście (BBCH 11-12) lub przynajmniej w fazie początku krzewienia (BBCH 20-23).
Kiedy siać pszenicę ozimą?
Przez wiele lat funkcjonuje w praktyce rolniczej tzw. optymalny agrotechniczny termin siewu, który został określony na podstawie licznych obserwacji wiele lat temu. Obecnie obserwowane zmiany w przebiegu pogody jesienią oraz zimą skłaniają do jego zrewidowania. Niektóre gospodarstwa decydują się na świadome przesunięcie terminu siewu o kilka dni — jest to zawsze ryzyko związane z niepewnością przebiegu pogody.
Obowiązujące zalecenia związane z terminem siewu:
- od 15 do 25 września w rejonie północno-wschodnim i wschodnim,
- od 20 do 30 września w centralnej i południowo-wschodniej części kraju,
- od 20 września do 5 października w Polsce północno-zachodniej i zachodniej,
- od 25 września do 10 października w południowo-zachodniej Polsce.
Wybór odmian
Planując zakup materiału siewnego i wybór stanowiska warto uwzględnić w analizie cech użytkowych przydatność odmiany pszenicy do późnego siewu. Co więcej, jeżeli wynika to z następstwa roślin, to także tolerancję na siew po kukurydzy.
Jakich odmian nie wybierać do późnego siewu?
Odmiany pszenicy bardzo wczesne i wczesne nie są rekomendowane do późnych zasiewów, ponieważ znacznie skraca to ich okres wegetacji jesiennej. Jest on kluczowy dla tej grupy odmian do wytworzenia optymalnej liczby źdźbeł kłosonośnych bez konieczności wiosennego dokrzewiania. Krzewienie wiosenne jest mniej efektywne niż jesienne. Wytworzone podczas niego źdźbła są często słabsze i w pierwszej kolejności redukowane podczas niesprzyjających warunków w dalszej części sezonu wegetacyjnego.
Jaką odmianę wybrać na późny siew?
Skrócenie długości wegetacji jesiennej zmniejsza czas niezbędny do przejścia roślin przez fazę krzewienia. W związku z tym może spaść liczba źdźbeł kłosonośnych na 1m2. Parametr ten jest częściowo rekompensowany przez celowe zwiększenie obsady roślin, ale można równocześnie zwiększyć szansę na uzyskanie wysokich plonów, wybierając obsady w typie kompensacyjnym.
Czym są odmiany w typie kompensacyjnym?
Jest to grupa odmian, które mają dużą elastyczność w kształtowaniu parametrów struktury plonu. Oznacza to, że w przypadku zmniejszenia jednego elementu mogą zwiększać inny. Na przykład przy niższej liczbie źdźbeł kłosonośnych w sprzyjających warunkach roślina wytwarza większą liczbę ziarniaków w kłosie o większej masie tysiąca ziaren. Taki mechanizm zakodowany w genach pozwala na optymalne wykorzystanie stanowiska i warunków uprawy (dostępność wody, składników pokarmowych), do budowania plonu ziarna.
Jakie odmiany są w typie kompensacyjnym?
Rozważając zakup materiału siewnego pszenicy ozimej do późnego siewu warto zwrócić uwagę na KWS Bright oraz RGT Depot. Są to odmiany, które idealnie wpisują się w koncepcję typu kompensacyjnego. RGD Depot jest tzw. odmianą pojedynczego kłosa, czyli ma genetycznie zaprogramowaną małą liczbę rozkrzewień, a plon buduje innych elementami struktury plonu (masą tysiąca ziaren, liczbą ziaren w kłosie). W związku z tym nie wymaga ona długiego okresu wegetacji jesiennej do wytworzenia dużej liczby źdźbeł o najwyższej produktywności.
Druga z wymienionych odmian również doskonale radzi sobie w przypadku skrócenia jesiennej fazy krzewienia lub konieczności dokrzewiania wiosną. KWS Bright rekompensuje niższą obsadę kłosów, „zwiększając” pozostałe parametry decydujące o ilości plonu. Dodatkowym atutem KWS Bright oraz RGT Depot jest bardzo dobra tolerancja następstwa po kukurydzy. Obie odmiany ze względu na swoje cechy użytkowe, w tym także profil zdrowotności, są często wybierane do późnych siewów.
Dostępne odmiany pszenicy, w tym te rekomendowane do późnego siewu, możesz porównać na stronie internetowej: https://osadkowski.pl/material-siewny/pszenica-ozima–c-001144, gdzie znajdziesz ich dokładną charakterystykę.
Pszenica na późny siew – jaka odmiana sprawdzi się najlepiej
Późny siew pszenicy ozimej wymaga wybrania odmian o wysokiej elastyczności w kształtowaniu elementów plonu, takich jak RGT Depot czy KWS Bright, które potrafią rekompensować skróconą wegetację jesienną i dobrze tolerują siew po kukurydzy.
